Czym jest LitRPG i skąd wziął się ten gatunek

LitRPG to proza, w której mechanika gry jest częścią świata przedstawionego, a nie metaforą. Nazwa to skrót od ang. literary role-playing game, a sam gatunek łączy konwencje komputerowych gier RPG z powieścią fantasy i science fiction.

Po czym poznać LitRPG

W LitRPG elementy gry stanowią istotną część fabuły, a widoczne statystyki postaci, takie jak siła, inteligencja czy obrażenia, są ważną częścią lektury. Bohater zwykle świadomie działa w świecie gry albo świecie podobnym do gry i próbuje w nim awansować. Gatunek nie jest tym samym co powieść osadzona w świecie znanej gry, na przykład Dungeons & Dragons, ani książka, która sama jest grą, jak paragrafówki typu Fighting Fantasy. Wielu autorów piszących po 2014 roku uważa, że pokazanie rozwoju postaci w grze poprzez poziomy i umiejętności jest warunkiem koniecznym gatunku.

Skąd się wziął

Motyw wejścia do świata gry jest starszy. W Quag Keep Andre Norton z 1978 roku bohaterowie trafiają do świata gry Dungeons & Dragons. Dream Park Larry’ego Nivena i Stevena Barnesa z 1981 roku opisuje gry w stylu LARP jako rodzaj telewizyjnego reality show przyszłości, akcja toczy się w 2051 roku. Pierwsza rosyjska powieść w tym stylu ukazała się w 2012 roku na portalu samizdat.ru: Clan Dominance: The Sleepless Ones Diema Michajłowa. W 2013 roku rosyjskie wydawnictwo EKSMO uruchomiło wieloautorski projekt wydawniczy nazwany LitRPG; od grudnia 2013 roku organizuje też konkursy LitRPG i wydaje zwycięskie teksty. Nazwę wymyślono w 2013 roku podczas burzy mózgów z udziałem pisarza Wasilija Machanienki i redaktora EKSMO.

LitRPG, GameLit i progression fantasy

Z wymogu pokazywania rozwoju postaci wziął się szerszy termin GameLit: historie osadzone w świecie gry, w których rozwój postaci nie musi polegać na zdobywaniu poziomów i umiejętności. LitRPG bywa opisywane jako odmiana albo kuzyn progression fantasy. W progression fantasy postacie „wbijają poziomy” dzięki systemowi magii świata, a sam świat nie musi mieć związku z grami.

Znane tytuły

• Sword Art Online (Reki Kawahara, w sieci 2002–2008, light novel od 2009)
• Solo Leveling (Chugong, powieść internetowa 2016–2018)
• The Wandering Inn (Pirateaba, od 2016)
• Dungeon Crawler Carl (Matt Dinniman, od 2020)
• He Who Fights With Monsters (Travis Deverell jako Shirtaloon, w sieci od 2019, w książkach od 2021)

Gdzie w tym jest Dungeon Crawler Carl

Większość książek LitRPG wydawano samodzielnie. Nieliczne przebiły się do głównego nurtu: Dungeon Crawler Carl przejęło wydawnictwo Ace Books, a He Who Fights With Monsters — Aethon Books. Na podstawie Dungeon Crawler Carl powstaje serial. Do lipca 2026 roku osiem pierwszych tomów sprzedało się w ponad 14 milionach egzemplarzy. Loch w Dungeon Crawler Carl prowadzi sztuczna inteligencja systemu, która informuje zawodników, ustala trudność i rozdaje skrzynki za osiągnięcia. W polskim przekładzie tomu 1 uczestnicy to „zawodnicy” (ang. crawlers), a nad głową kotki Carla widać napis „zawodnik #4119, Królewna Pączuś”. Pierwsze osiągnięcie Carla to „STARA KOCIARA”, a w rogu pola widzenia bohatera wisi licznik czasu do zawalenia poziomu, na starcie 5 dni. Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj do przewodnika dla początkujących i na stronę tomu 1.

książki podobne do Dungeon Crawler Carl